1921 Teşkilatı Esasiye Kanunu ve 1923 Değişiklikleri Ders Notu

Kariyer Memur takipçilerine Anayasa ders notlarını paylaşıyoruz, aşağıdaki linkten Ders Notu paylaşım grubumuza katılabilirsiniz. Ders Notu Paylaşım Grubumuza Katılmak için Tıklayın Diğer Tüm Ders Notlarımıza gözatmak için Tıklayın   1921 ANAY

1921 Teşkilatı Esasiye Kanunu ve 1923 Değişiklikleri Ders Notu

Kariyer Memur takipçilerine Anayasa ders notlarını paylaşıyoruz, aşağıdaki linkten Ders Notu paylaşım grubumuza katılabilirsiniz. Ders Notu Paylaşım Grubumuza Katılmak için Tıklayın Diğer Tüm Ders Notlarımıza gözatmak için Tıklayın   1921 ANAYASASI (TEŞKİLATI ESASİYE KANUNU) 1. Mustafa Kemal Heyeti Temsiliye başkanı olarak, İstanbul’un işgalinden üç gün sonra, Anadolu’daki komutanlık ve valiliklere bir genelge göndererek, olağanüstü yetkilere sahip yeni bir meclisin Anakara’da toplanabilmesi için, 3 yürürlükteki seçim yasasına göre seçimlerin on beş gün içinde yapılmasını istemiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi 23 Nisan 1920’de Ankara’da toplanmıştır. 2. TBMM, yürütmenin tüm Meclis tarafından yürütülmesi güç olacağı için, ilk toplantısından iki gün sonra yürütmenin oluşturulması kararı almıştır. Buna göre İcra Vekilleri (Bakanlar), Meclis üyeleri arasından, yine Meclisin salt çoğunluğu ile ve teker teker seçilecektir. Meclis Başkanı aynı zamanda Bakanlar Kurulunun da başkanı olacaktır. Böylece ilk kez meclis hükümeti sistemi uygulanmış olacaktır. İlk İcra Vekilleri heyeti, 3 Mayıs 1920’de seçilmiştir. 3. Meşrutiyet döneminde, Padişahtan yasama yetkisinin alınmasıyla, yasama yürütmeden doğmuştur. TBMM ise yalnız yasama görevini yürüten bir meclis olmamış, yürütme, Meclis yetkilerinin bir bölümünün yürütmeye verilmesi şeklinde oluşmuştur. 4. İlk TBMM, 21 Ocak 1921’de, 24 maddeden oluşan yeni bir anayasa kabul etmiştir. Bu Anayasa ile, egemenliğin kayıtsız ve şartsız millete ait olduğu kabul edilmiştir. Bu hüküm, 1921 anayasasının en devrimci özelliğidir. 5. 1921 Anayasasının temel özellikleri şunlardır: a) Güçler birliği ilkesi ve meclis hükümeti sistemi benimsenmiştir. Devlet güçleri,TBMM’de toplanmıştır. Yürütme gücü ve yasama yetkisinin TBMM’de olacağı kabul edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasaları içinde tek yumuşak anayasadır. b) Bakanlar Kurulu, doğrudan doğruya Meclis tarafından ve Meclis üyeleri tarafından seçilecektir. Başkanı, TBMM başkanıdır ve TBMM’nin denetimi altındadır. c) Meclisin çalışmalarına ara vermeyeceği kararı alınmıştır. Meclis seçimlerinin 2 yılda bir yapılacağı, tekrar seçilmenin mümkün olduğu, seçimlerin 1 sene uzatılabileceği, vekillerin tüm milleti temsil edecekleri ve yeni Meclis toplanana kadar eskisinin görevde kalacağı hükme bağlanmıştır. d) Anayasa, halkın yönetime katılmasını sağlayacak yerinden yönetim ilkesine ilişkin hükümler ihtiva etmiştir. Egemenliğin ulusta olduğu, ulusun egemenliğini TBMM eliyle kullanacağı, illere, ilçelere ve bucaklara halk yönetimi getirmeye ilişkin hükümler koyulmuştur. e) 1921 Anayasası yargıdan hiç söz etmemiştir. Saltanat ve hilafet meselesini çözüme kavuşturmamıştır. f) Anayasaya göre idare, vilayetlere, kazalara ve nahiyelere ayrılmıştır. 1921 Anayasası vilayetlere geniş bir yer ayırmıştır. İllerin özerkliğe sahip olduğu, başlarında valinin bulunacağı, valilerin TBMM tarafından atanacağı, kazların başında kaymakamın olacağı ve nahiye hükümleri kabul edilmiştir.   1923 DEĞİŞİKLİKLERİ 1. Türkiye Devleti’nin hükümet şekli Cumhuriyet olarak kabul edilmiştir. 2. Devletin dininin İslam ve resmi dilinin Türkçe olduğu hükmü getirilmiştir. 3. Cumhurbaşkanı, TBMM tarafından ve kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilecektir. Tekrar seçilmek mümkündür. Cumhurbaşkanı, gerek görürse Meclise ve Bakanlar Kuruluna başkanlık eder. 4. Başbakan, Cumhurbaşkanı tarafından ve Meclis üyeleri arasından seçilecektir. Bakanlar, Başbakan tarafından Meclis üyeleri arasından seçilecek ve tamamı Cumhurbaşkanınca Meclisin onayına sunulacaktır. Böylece ilk TBMM döneminde uygulanan bakanların tek tek Meclis tarafından seçilmesi usulüne son verilmiştir. 5. Bu hükümlerle parlamenter sisteme doğru önemli bir adım atılmıştır. Meclis, 29 Ekim 1923’de Cumhurbaşkanı seçilmesi kararını almış ve seçime katılan 158 milletvekilinin oybirliği ile Ankara milletvekili Gazi Mustafa Kemal Paşa’yı Cumhurbaşkanı seçmiştir.
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.