İzmir escort Bursa escort Ankara escort Antalya escort Eskişehir escort Konya escort Kayseri escort İzmit escort Alanya escort Kocaeli escort Kuşadası escort Gaziantep escort Malatya escort Diyarbakır escort Denizli escort Samsun escort Adana escort Bodrum escort Dubai Escort
enflasyon emeklilik ötv döviz akp chp mhp
DOLAR
8,6764
EURO
10,1875
ALTIN
492,07
BIST
1.392
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Parçalı Bulutlu
25°C
İstanbul
25°C
Parçalı Bulutlu
Çarşamba Parçalı Bulutlu
23°C
Perşembe Sağanak Yağışlı
18°C
Cuma Parçalı Bulutlu
21°C
Cumartesi Az Bulutlu
24°C

Anayasa ve Anayasa Hukuku Kavramları

Anayasa ve Anayasa Hukuku Kavramları
3 Ağustos 2015 17:26
A+
A-

Anayasa kelimesi resmen ilk kez 1945 yılında bugünkü anlamında kullanılmıştır. 1924 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, 4695 sayılı Kanunla “mana ve kavramda bir değişiklik yapılmaksızın Türkçeleştirilmiş”, ancak 1952 yılında 5997 sayılı Kanunla yeniden yü Anayasa kelimesi resmen ilk kez 1945 yılında bugünkü anlamında kullanılmıştır. 1924 tarihli Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, 4695 sayılı Kanunla “mana ve kavramda bir değişiklik yapılmaksızın Türkçeleştirilmiş”, ancak 1952 yılında 5997 sayılı Kanunla yeniden yürürlüğe konmuştur. Osmanlı Devleti’nin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi (1876), esas, asıl, ana kanun anlamına gelmektedir. 1921 ve 1924 anayasaları ise Teşkilat-ı Esasiye Kanunu olarak adlandırılmıştır. Esas kuruluş kanunu anlamına gelen bu kavram, yerini daha sonra anayasa kelimesine bırakmıştır. Klasik anlamda anayasanın en önemli konusu devlettir. Ancak, anayasaların asıl amacı iktidarın nasıl kullanılabileceğini belirtmek suretiyle bireylerin hak ve özgürlüklerini korumaktır. Başka bir ifadeyle, anayasalar birey-devlet ilişkisini düzenleyen üst(ün) hukuk normlarıdır. Buradan hareketle, modern anayasaların düzenlediği konuları şu şekilde sıralayabiliriz.

  • Devletin temel yapısı, biçimi, kuruluş felsefesi ve rejimin dayandığı temel ilkeler.

 Devletin işleyişi, yasama, yürütme ve yargı organlarının görev ve yetkileri ile bu organların aralarındaki ilişkiler.

 Bireylerin temel hak ve özgürlükleri.

Anayasaları diğer hukuk kurallarından ayıran özellik, normlar hiyerarşisinde en üst noktada olmasıdır. Buna anayasanın üstünlüğü denmektedir. “Anayasa hukuku” terimi de tarihsel olarak, anayasa kavramının terminolojik değişimine paralel bir seyir izlemiştir. İngilizcede “constitutionallaw” ve Fransızcadaki “droitconstitutionnel” teriminin karşılığı olarak kullanılan anayasa hukukunun yaygınlık kazanması, 1961 Anayasası’ndan itibaren gerçekleşmiştir. Bu terimden önce, “hukuk-u esasiye”, “esas hukuk” ve “esas teşkilat hukuku” gibi terimler kullanılmıştır. Anayasa hukukunun konusu, esası anayasayla düzenlenen devletin temel yapısı, işleyişi, devlet organlarının oluşumu, yetkileri, bireyin ve vatandaşın temel hakları gibi konulardır.

ANAYASALARIN SINIFLANDIRILMASI

Katı/Esnek Anayasalar

Değiştirilmelerindeki güçlük derecesine göre, anayasalar katı (sert)/ esnek (yumuşak) anayasalar olarak ikiye ayrılmaktadır

Katı anayasalar, değiştirilmeleri normal kanunlardan farklı bir usule bağlı olan anayasalardır. Bunların değiştirilmeleri diğer kanunlara nazaran zordur, çünkü nitelikli çoğunluk gerekir. Esnek anayasa ise değiştirilmeleri için kanunlardan farklı ve daha zor bir prosedüre ihtiyaç duyulmayan anayasalardır.

1982 Anayasası, beşte üç parlamento çoğunluğuyla anayasa değişikliği yapılabileceğini belirtmek suretiyle, anayasanın katılığını bir ölçüde esnetmiş görünmektedir. Ancak, parlamento çoğunluğu bakımından geçerli olan bu esneklik, zorunlu halkoylaması şartı ile âdeta geri alınmıştır. Anayasaya göre, parlamentonun beşte üç çoğunlukla kabul ettiği anayasa değişikliğinin gerçekleşebilmesi kanunun halkoylamasında kabulüne bağlıdır (m. 175).

Anayasanın 175. maddesinde belirtilen esasları şu şekilde sıralayabiliriz:

 Anayasa değişikliğine ilişkin kanun teklifi, TBMM üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazılı olarak yapılabilir.

  • Anayasa değişikliğine ilişkin teklifler, Genel Kurulda iki defa görüşülür.

 Değişiklik teklifinin kabulü Meclisin üye tamsayısının en az beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür.

 Cumhurbaşkanı, kanunlar gibi, anayasa değişikliğine ilişkin kanunları da bir kez daha görüşülmek üzere Meclise iade edebilir.

 Cumhurbaşkanı, Meclisin üçte iki çoğunlukla kabul ettiği anayasa değişikliğini Resmi Gazetede yayımlatabilir veya halkoylamasına sunabilir

  • Cumhurbaşkanı Meclisin beşte üç çoğunlukla kabul ettiği anayasa değişikliğini zorunlu olarak halkoylamasına sunar.

 Halkoylamasında geçerli oyların yarısından fazlasının kabul oyları olması durumunda değişiklik yürürlüğe girer.

Yazılı/Yazısız Anayasalar

İngiltere ve İsrail gibi bazı ülkelerde, tek bir metin haline getirilmiş (kodifiye edilmiş) anayasaların bulunmaması bu sınıflandırmayı doğurmuştur. Devletlerin kahir ekseriyeti ise yazılı anayasalara sahiptir. Anayasa veya Temel Kanun (Basic Law) gibi isimler altında, siyasi iktidarın kullanımına ve devlet-birey ilişkilerine dair kuralları sistematik şekilde biraraya getiren metinler yazılı anayasalardır.

Çerçeve/Detaylı Anayasalar

Anayasalar, kapsamlarına göre çerçeve (kısa)/detaylı (uzun) anayasalar olarak nitelendirilmektedir. Türkiye’deki anayasalar, çok özel şartların ürünü olan 1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu hariç, detaylı anayasalardır. 1876 Kanun-i Esasisi, 119 maddeden ibaret bir anayasa olarak yürürlüğe girmiştir. 1921 Anayasası toplam 24 maddeden, 1924 Anayasası ise 105 maddeden oluşmaktaydı. Çerçeve anayasa yerine, detaylı anayasaların tercih edilmesinin temel nedeni siyasete ve özellikle yasama organına yönelik güvensizliktir.

Federal/ÜniterYapılı Anayasalar

Anayasalar, devlet yetkilerinin ülke bütününde ve o bütünü oluşturan parçalarda farklı organlara paylaştırılmasına göre de sınıflandırılabilmektedir. Türkiye’de anayasalar tekçi anayasalar grubuna girmektedir. 1982 Anayasası “Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür” (m.3/1) cümlesiyle devletin üniter niteliğine işaret etmekte ve bu hükmün değiştirilmesinin teklif edilemeyeceğini belirtmektedir.

Yorumlar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

İstanbul escort Ataşehir escort Pendik escort Kartal escort Ümraniye escort Kadıköy escort Anadolu yakası escort Avrupa yakası escort Mecidiyeköy escort Fatih escort Fındıkzade escort Çapa escort Şirinevler escort Avcılar escort Beylikdüzü escort Halkalı escort Bahçeşehir escort Bakırköy escort dubai.papim.net pornoparty.net sexhikaye.net sexhikayeleri.net kraltube.net paply.org

wohnungsauflösung berlin